Spotkanie z organizacjami społecznymi: edukacja.

Za nami pierwsze spotkanie z cyklu spotkań tematycznych! Zuzanna Rudzińska-Bluszcz spotkała się z organizacjami społecznymi aby porozmawiać o edukacji. Przedstawiamy notatkę ze spotkania.

Rozpoczęła Zuzanna Rudzińska-Bluszcz przedstawiając swoją wizję urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich oraz podkreślając wagę współpracy pomiędzy tym urzędem a organizacjami społecznymi, co wyniosła z 5-letniej pracy w Biurze kierowanym przez Rzecznika Adama Bodnara. Organizacje społeczne są takimi rzecznikami praw obywatelskich w swoich lokalnych społecznościach i dziedzinach działań – same najlepiej wiedzą gdzie system jest dziurawy i jakiego typu rozwiązań potrzebuje. Jak rzecznik może je w tym wspierać? Po pierwsze może przyłączać się do postępowań cywilnych i administracyjnych przez co dany problem może stać się widoczniejszy w debacie publicznej. Po drugie poprzez wystąpienia generalne może wystąpić do odpowiednich organów o zajęcie się daną sprawą, wprowadzenie zmian legislacyjnych. Po trzecie może tworzyć bezpieczną przestrzeń do dyskusji, gdzie w gronie eksperckim wypracowywane będą dobre praktyki – taki okrągły stół do walki ze szkodliwymi treściami w internecie nasza kandydatka organizowała. 

Przeszliśmy do pytań nadesłanych w ankiecie przed spotkaniem. Omówione zostały następujące tematy: 

  • Prowadzenia zajęć w szkołach przez organizacje pozarządowe – ostatecznym organem decydującym powinna być tu rada rodziców działająca jako instytucja demokratyczna. 
  • Prawa uczniów pełnoletnich, którzy wraz z ukończeniem 18 roku życia osiągają pełną zdolność do czynności prawnych. 
  • Edukacja prawna, która powinna być bliska codziennemu życiu i konkretnym problemom a prawo pokazywać jako użyteczne narzędzie. 
  • Edukacja klimatyczna, która musi nas przygotować na nadchodzące wyzwania a nie być upolityczniona. 
  • Edukacja włączająca z prawdziwego zdarzenia jest dalej w sferze marzeń – omawiane były kwestie nauczania indywidualnego, transportu, rejonizacji, która może wykluczać, edukacji antydyskryminacyjnej. 
  • Psycholodzy szkolni jako potrzebni specjaliści w każdej placówce szczególnie wobec wysokiej liczby prób samobójczych wśród młodzieży oraz bardzo słabego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce trzeba się skupić na działaniach prewencyjnych. 
  • Edukacja zdalna, która pokazała problemy systemowe – nauczyciele doświadczający cyberprzemocy, utrata kontaktu z częścią uczniów, wykluczenie cyfrowe w tym szczególnie mniejszości oraz dzieci cudzoziemskich, nierówna jakość nauki zdalnej, przeładowanie podstawy programowej. 

 

Następnie przeszliśmy do dyskusji w obecnym gronie. Pojawiły się kolejne pytania rozmawialiśmy więc o:

  • Problemie braku dostępu młodzieży na wsiach i miastach do 50 tys. mieszkańców do szkoleń zawodowych, targów edukacyjnych i targów pracy oraz o problemie bezpłatnych staży i praktyk studenckich.
  • Barierach sensorycznych barierach edukacyjnych takich jak hałas, który dla dzieci ze spektrum oraz neurotycznych jest szczególnie dotkliwy. 
  • Problemie zamykania szkół na wsiach, zmniejszeniu dotacji na uczniów w szkołach niepublicznych na tych obszarach, budynkach szkolnych oraz współpracy z samorządem.
  • Obecnym roczniku maturalnym, na którego wynikach pandemia się mocno odcisnęła.
  • Konwencji praw dziecka oraz świadomości swoich praw wśród uczniów. A ponadto o potrzebie  współpracy i konsultacji problemów edukacji z młodzieżą, co również będzie budowało w nich poczucie sprawczości i społecznego zaangażowania.
  • Dyskryminacji i braku polityki włączającej wobec studentów neuroróżnorodnych. Na tym szczeblu edukacji system przestaje ich wspierać np. w postaci wydłużonego czasu na egzaminach. Raport z badań w tej sprawie z 2015 roku wymaga aktualizacji szczególnie ze względu na nową ustawę o szkolnictwie wyższym. 

 

Nasza rozmowa pokazała, ile jest jeszcze do zrobienia i jak system wybiórczo dostrzega potrzeby. To właśnie organizacje społeczne i ludzie w nich działający są w stanie pokazywać gdzie potrzebna jest jeszcze praca i jakiego typu rozwiązania realnie przyczynią się do poprawy sytuacji obywateli. To co nadzwyczajne: rozmowa o problemach nas zmotywowała do działania, a nie sfrustrowała! W podsumowaniu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz zauważyła że świadomość takich problemów rodzi się zazwyczaj dzięki aktywności organizacji społecznych. To one – widząc, że problem ma systemowy charakter – mogą szukać rozwiązań, a Rzecznik Praw Obywatelskich jest dla nich jednym z sojuszników. Padły konkretne postulaty utworzenia przy RPO rady młodzieży oraz rady ds. edukacji prawdziwie włączającej. Widać było chęć dalszego szukania wspólnych rozwiązań, co organizacjom m.in. umożliwi otrzymana po spotkaniu ankieta.