Inicjatywa „Nasz Rzecznik” to różnorodna nieformalna koalicja blisko 160 organizacji pozarządowych i inicjatyw obywatelskich z całej Polski, które współpracują z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich w obronie praw każdego i każdej z nas. Szczególnie koncentrujemy się na wsparciu osób i grup narażonych na dyskryminację i wykluczenie.
Organizacyjnym zapleczem Inicjatywy jest Stowarzyszenie wspierające Inicjatywę „Nasz Rzecznik”, zarejestrowane 12 stycznia 2024 r. Wcześniej przez trzy lata działaliśmy pod auspicjami Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych (OFOP).
Nasze działania:
- W jedenastu zespołach tematycznych dyskutujemy o problemach i proponujemy rozwiązania, które swoimi narzędziami mógłby wesprzeć Rzecznik Praw Obywatelskich, ale też Rzeczniczka Praw Dziecka i inne instytucje powołane do tego, by bronić naszych praw
- Prowadzimy działania rzecznicze, edukacyjne i interwencyjne, wspierając się wzajemnie
- Organizujemy ważne kampanie społeczne, warsztaty, konferencje, debaty, wydarzenia sieciujące (współorganizujemy doroczny Zlot obrończyń i obrońców praw człowieka w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka)
- Angażujemy się w konsultacje publiczne, konsultujemy akty prawne
- Monitorujemy reakcje instytucji na problemy zgłaszane przez Rzecznika Praw Obywatelskich
- Informujemy i doradzamy, jak w przypadku naruszeń naszych praw na linii człowiek-instytucja może nas wesprzeć Rzecznik Praw Obywatelskich
Jak powstała Inicjatywa
Pod koniec kadencji RPO Adama Bodnara wielomiesięczna obywatelska kampania „Nasz Rzecznik” w obronie niezależności urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich połączyła i zmobilizowała setki organizacji pozarządowych i oddolnych inicjatyw. Wspólnie pokazaliśmy, jak powinien wyglądać proces wyłaniania Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyznaczyliśmy standardy wyboru niezależnego RPO. Nie oddaliśmy politykom urzędu, który jak żaden inny powinien służyć ludziom, chronić obywatelki i obywateli przed każdą władzą. Pomimo wcześniejszych obaw, ani w 2020, ani w 2021 roku instytucja RPO nie została upartyjniona ani zmarginalizowana.
Postanowiliśmy działać dalej. W listopadzie 2021 zaproponowaliśmy stałą współpracę Rzecznikowi Praw Obywatelskich VIII Kadencji, Profesorowi Marcinowi Wiąckowi, a na początku stycznia 2022 r. zainaugurowaliśmy Inicjatywę „Nasz Rzecznik” pod auspicjami Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych.
Ważnym filarem naszych działań są od tamtej pory tematyczne zespoły robocze z różnych dziedzin praw obywatelskich. Zapraszamy do nich organizacje, które na co dzień aktywnie działają na rzecz tych praw, podzielają nasze wartości i chcą się włączyć się we wspólne działania. Od stycznia 2022 r. zespoły regularnie się spotykają (najczęściej zdalnie), identyfikują najpilniejsze problemy i potrzeby w danym obszarze praw i proponują rozwiązania, które swoimi narzędziami mógłby wesprzeć Rzecznik Praw Obywatelskich.
Nasze zespoły robocze to: Zespół Edukacja Włączająca, Zespół Praw Osób z Niepełnosprawnościami, Zespół Praw Opiekunek/ów, Zespół Praw Kobiet, Zespół Praw Osób LGBTQ+, Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości, Zespół Ochrona Środowiska/Klimat, Zespół Sprawy Lokalne, Zespół Zdrowie, Zespół ds. Wolności Zrzeszania się oraz Zespół ds. Alimentacji.
Obecnie działania Inicjatywy „Nasz Rzecznik” wspiera Fundacja EFC w ramach Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców.
Od stycznia 2022 r. do końca 2024 r. wspierała nas europejska inicjatywa Civitates, działająca na rzecz demokracji i solidarności europejskiej w ramach sieci Network of European Foundations. W 2024 r. Inicjatywa „Nasz Rzecznik” i jej koordynatorka, Anna Duniewicz, zostały wyróżnione prestiżowym europejskim stypendium Changemakers for Democracy, przyznanym przez ChangemakerXChange. Od czerwca 2023 r. do maja 2024 r. realizowaliśmy szereg działań w ramach wspieranego przez National Democratic Institute programu CECEP – zaangażowania obywatelskiego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Organizacje zainteresowane przyłączeniem się do działań Inicjatywy „Nasz Rzecznik” prosimy o kontakt z koordynatorką koalicji, Anną Duniewicz (anna.duniewicz@naszrzecznik.pl).
Razem możemy skuteczniej zabiegać o prawa obywatelskie i ważne dla nas sprawy.
Zapraszamy do wspólnych działań!