Inicjatywa „Nasz Rzecznik” to różnorodna nieformalna koalicja blisko 160 organizacji pozarządowych i inicjatyw obywatelskich, które współpracują z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich w obronie praw każdego i każdej z nas. Organizacyjnym zapleczem Inicjatywy jest Stowarzyszenie wspierające Inicjatywę „Nasz Rzecznik”, zarejestrowane 12 stycznia 2024 r. Wcześniej przez trzy lata działaliśmy pod auspicjami Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych (OFOP).
Inicjatywa kontynuuje misję Akcji Nasz Rzecznik. W 2015 r. poparliśmy kandydaturę dr. Adama Bodnara na urząd RPO, a w 2020 r. prowadziliśmy kampanię na rzecz społecznej kandydatki na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich, mec. Zuzanny Rudzińskiej-Bluszcz. Pamiętny obywatelski zryw wsparło wówczas ponad 1200 organizacji społecznych.
W styczniu 2022 r. „Nasz Rzecznik” podjął stałą współpracę z Rzecznikiem Praw Obywatelskich VIII Kadencji, Profesorem Marcinem Wiąckiem, oraz Biurem RPO. Z ramienia Biura RPO współpracę z Inicjatywą koordynują Bartosz Cyran, Pełnomocnik RPO ds. współpracy z partnerami społecznymi oraz Barbara Imiołczyk, Dyrektorka Centrum Projektów Społecznych BRPO. W kontaktach z Biurem RPO Inicjatywę reprezentuje koordynatorka Inicjatywy, Anna Duniewicz.
Pracujemy w jedenastu tematycznych zespołach roboczych z różnych obszarów praw obywatelskich: Zespół Praw Kobiet, Zespół Praw Osób z Niepełnosprawnościami, Zespół Praw Opiekunek/ów, Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości, Zespół Praw Osób LGBT+, Zespół Edukacja Włączająca, Zespół Spraw Lokalnych, Zespół Ochrona Środowiska/Klimat, Zespół Zdrowie, Zespół ds. Wolności Zrzeszania się oraz niedawno powstały Zespół ds. Alimentacji. Podczas comiesięcznych zdalnych spotkań zespołów rozmawiamy o najpilniejszych problemach i pracujemy nad propozycjami systemowych rozwiązań. Przekazujemy je Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz przedstawiciel(k)om Biura RPO w formie wniosków i w trakcie cyklicznych spotkań w Biurze RPO, z prośbą o ich wsparcie. Do naszych zespołów zapraszamy organizacje, inicjatywy i ruchy społeczne, z którymi wcześniej współpracowaliśmy oraz te, które podzielają nasze wartości i chciałyby do nas dołączyć. Działają z nami także osoby niezrzeszone w organizacjach: przedstawiciele świata nauki, samorzeczniczki i samorzecznicy z niepełnosprawnościami i in.
Staramy się aktywnie korzystać z narzędzi i ustawowych kompetencji Rzecznika Praw Obywatelskich oraz wiedzy i doświadczenia prawniczek i prawników Biura w działaniach na rzecz ludzi i środowisk, które reprezentujemy. Angażujemy RRPO do podejmowania interwencji w sprawach, które przekładają się na rozwiązania systemowe. Przekazane przez nas wnioski i postulaty oraz interwencje podjęte przez RPO nagłaśniamy dostępnymi nam kanałami. Po to, by ważne społecznie tematy zaistniały w debacie publicznej, a obywatele i obywatelki mieli większą świadomość swoich praw i mogli je skutecznie egzekwować.
Prowadzimy szerokie działania rzecznicze, edukacyjne i interwencyjne. Organizujemy ważne kampanie społeczne, ciekawe warsztaty, konferencje, debaty, wydarzenia sieciujące (jak współorganizacja dorocznego Zlotu obrończyń i obrońców praw człowieka w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka). Angażujemy się w konsultacje publiczne; zgłaszamy wypracowane przez zespoły uwagi do ważnych dla nas aktów prawnych.
Skutecznie łączymy różne podmioty społeczeństwa obywatelskiego. Mocno wspieramy grupy zagrożone dyskryminacją i wykluczeniem oraz lokalne, oddolne inicjatywy, by zyskały większą sprawczość i skuteczność działania.
Nasze działania relacjonujemy w Aktualnościach na naszej stronie www oraz na portalu społecznościowym Inicjatywy: https://www.facebook.com/naszrzecznik/
Od samego początku budujemy i wzmacniamy koalicję organizacji współpracujących z Rzecznikiem Praw Obywatelskich dla lepszej ochrony naszych wspólnych praw. Chcemy poszerzać społeczne zaplecze Biura RPO także po to, by w przyszłości nie dopuścić do upolitycznienia ani marginalizacji instytucji, która powinna służyć ludziom.
Obecnie działania Inicjatywy „Nasz Rzecznik” wspiera Fundacja EFC w ramach Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców.
Od stycznia 2022 r. do końca 2024 r. wspierała nas europejska inicjatywa Civitates, działająca na rzecz demokracji i solidarności europejskiej w ramach sieci Network of European Foundations. W 2024 r. Inicjatywa „Nasz Rzecznik” i jej koordynatorka, Anna Duniewicz, zostały wyróżnione prestiżowym europejskim stypendium Changemakers for Democracy, przyznanym przez ChangemakerXChange. Od czerwca 2023 r. do maja 2024 r. realizowaliśmy szereg działań w ramach wspieranego przez National Democratic Institute programu CECEP – zaangażowania obywatelskiego w Europie Środkowo-Wschodniej.
