O prawie każdego dziecka do ochrony przed przemocą i do wsparcia państwa – długa rozmowa Inicjatywy „Nasz Rzecznik” z przedstawiciel(k)ami Biura Rzecznika Praw Dziecka, 28 października 2026

Anna Duniewicz
  • Część dzieci uciekających przed wojną w Ukrainie pozostaje w Polsce bez ochrony, w tym bez dostępu do leczenia, z powodu błędnego określenia powodu wjazdu do naszego kraju. W podobnie trudnej sytuacji – bez świadczenia 800+ ani dostępu do leczenia – jest wiele ukraińskich dzieci pod opieką babć i rodziców z polskim orzeczeniem o niepełnosprawności.
  • Biuro RPD apeluje o spotkanie z prezesem ZUS w sprawie świadczenia wychowawczego 800+ dla dzieci uchodźczych z Ukrainy oraz o zwołanie spotkania sejmowej Komisji Dzieci i Młodzieży w sprawie zagrożeń (szczególnie ryzyka bezdomności) w związku z utratą prawa do zakwaterowania w ośrodkach zakwaterowania zbiorowego po 30 czerwca 2026. Przyłączamy się do tych apeli, bo wielokrotnie te problemy podnosiliśmy.
  • Legnica, Gdańsk, Olsztyn, Szczecin, Warszawa, Wrocław – to tylko niektóre miasta, gdzie w ostatnich miesiącach zostały pobite małoletnie osoby z Ukrainy. Stowarzyszenie „NIGDY WIĘCEJ” opublikowało raport pt. „To jest polska ławka” o przejawach ksenofobicznej wrogości wobec dzieci i młodzieży.
  • Na granicy polsko-białoruskiej nadal zawracane są matki z dwu- i trzyletnimi dziećmi, bo brakuje wytycznych dotyczących zaliczania takich osób do grup wrażliwych.
  • Dzieci mieszkające w sąsiedztwie intensywnej produkcji zwierzęcej są szczególnie narażone na skutki sąsiedztwa ferm przemysłowych, w kontekście jakości powietrza, wody i gleby, emisji odorów i bioaerozoli, kontaktu ze środowiskowymi patogenami, antybiotykooporności, dostępu do bezpiecznego środowiska życia.
  • Polskie państwo wciąż nie traktuje niealimentacji – najczęściej popełnianego przestępstwa przeciwko osobom nieletnim w Polsce – jako przemocy ekonomicznej. Czas, by państwo wzięło odpowiedzialność za egzekucję alimentów i za dzieci okradane z należnego im wsparcia.
  • Piecza współdzielona nie może być sposobem na unikanie alimentów ani preferowaną formą opieki – przy orzekaniu opieki są musi brać pod uwagę potrzeby i zdanie samego dziecka, a także dotychczasowy podział opieki między rodzicami oraz zdanie. Nie można też karać rodzica za ochronę swojego dziecka przed przemocą.

 

– To jedne z ważnych tematów dotyczących praw dzieci, które delegacja Inicjatywy „Nasz Rzecznik” poruszyła podczas trzygodzinnego zdalnego spotkania z przedstawiciel(k)ami Biura Rzecznika Praw Dziecka 28 października. Bardzo za nie dziękujemy.

Z ramienia Biura Rzecznika Praw Dziecka w spotkaniu uczestniczyli: p. Paulina Nowosielska-Kucharska – dyrektorka Zespołu Prezydialnego Biura RPD, p. Magdalena Czajkowska – Dyrektorka Zespołu Spraw Międzynarodowych i Konstytucyjnych p. Ewelina Rzeplińska-Rogalska – Dyrektorka Zespołu Ochrony Małoletnich, p. Ewa Tomaszewska – Dyrektorka Zespołu Edukacji i Wychowania oraz Społeczny Zastępca Rzeczniczki Praw Dziecka, Jan Gawroński.

Inicjatywę „Nasz Rzecznik” reprezentowali (w kolejności wystąpień): Liudmyla Kramnysta, (Fundacja AB Show, Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości), Olena Dekhtiar (Fundacja Dom tam gdzie Ty, Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości), Anna Mirkowska (Rubikus UA, Stowarzyszenie Mudita, Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości), Marek Męczyński (Obywatele RP), Łukasz Jakubowski (Stowarzyszenie Nigdy Więcej, Zespół Edukacja Włączająca, Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości), prof. Paulina Kramarz (Nauka dla Przyrody, Zespół Ochrona Środowiska/Klimat), Ania Duniewicz (koordynatorka Inicjatywy „Nasz Rzecznik”), dr Justyna Zwolińska (Koalicja Żywa Ziemia, Zespół Ochrona Środowiska/Klimat), Karolina Bury (Fundacja Rodzic w mieście, Zespół ds Alimentacji), Urszula Perkowska (Zespół Praw Opiekunek/ów, Zespół Praw Osób z Niepełnosprawnościami, Zespół Zdrowie, Zespół Edukacja Włączająca) oraz Anna Ciepał (Zespół Praw Opiekunek/ów, Zespół Praw Osób z Niepełnosprawnościami, Zespół Edukacja Włączająca).

Pięknie dziękujemy Biuru RPD za już podjęte, podejmowane i zapowiedziane działania w sygnalizowanych przez nas sprawach. Bardzo doceniamy poświęcony nam czas. Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach dotyczących edukacji włączającej oraz praw młodych osób LGBT+ i „tęczowych” rodzin.