21 maja 2026 r. przed Sejmem odbyła się konferencja prasowa, którą zorganizowały wspólnie Inicjatywa „Nasz Rzecznik” i Akcja Demokracja, przy wsparciu niezawodnego Funduszu Obywatelskiego im. Ludwiki i Henryka Wujców.
Podczas konferencji przedstawiliśmy postulaty zawarte w Apelu organizacji społecznych do Sejmu i Senatu, który podpisało ponad 160 organizacji społecznych (https://naszrzecznik.pl/apel-organizacji-spolecznych-w-sprawie-standardow-wyboru-rzecznika-praw-obywatelskich/).
W apelu zwracamy się do polskiego Parlamentu o:
- odpowiedzialne i przemyślane wysuwanie kandydatur na urząd RPO
Niezależnie od tego, kto aktualnie sprawuje władzę, RPO zawsze powinien stać po stronie ludzi, a nie jakiejkolwiek formacji politycznej.
- organizację merytorycznych, dostępnych, szeroko nagłośnionych i transmitowanych wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich w Parlamencie
28 kwietnia Inicjatywa „Nasz Rzecznik” wystąpiła do Marszałka Sejmu i Marszałkini Senatu o organizację wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd RPO w Parlamencie, z możliwością zadawania pytań osobom kandydującym i poznania ich wizji sprawowania urzędu. Cieszy bardzo pozytywny odbiór apelu przez Marszałków obu izb.
- dokonanie odpowiedzialnego wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich, w oparciu o rzetelne wysłuchania publiczne i merytoryczne przesłanki
W demokratycznym państwie obywatele i obywatelki muszą widzieć, że mają do czynienia z rzeczywistym wyborem, nie polityczną nominacją, i że osoby, które ubiegają się o najwyższe stanowiska, odznaczają się najwyższymi standardami, doświadczeniem i wiedzą.
- sprawne przeprowadzenie procesu wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich, z poszanowaniem powagi i znaczenia urzędu
Mamy nadzieję, że nie powtórzy się scenariusz sprzed pięciu lat, kiedy Parlament dokonał wyboru Rzecznika dopiero przy szóstej próbie jego wyłonienia. Liczymy, że na urząd RPO zostanie wybrana osoba, która łączy najwyższe kompetencje i doświadczenie z niezależnością i autentyczną społeczną wrażliwością. Transparentny, zrozumiały proces wyboru RPO wzmocni zaufanie zwykłych ludzi do instytucji państwa.
- wpisanie procedury wysłuchania publicznego osób kandydujących na urząd RPO do Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Istnieją już pozytywne doświadczenia takich wysłuchań – na Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, szefa Krajowego Biura Wyborczego i Prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Propozycja zmiany uregulowania wysłuchań publicznych wpłynęła do Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych Sejmu jeszcze za kadencji poprzedniego Marszałka.
- zagwarantowanie odpowiedniego finansowania Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, by zapewnić jego skuteczne działanie w obronie praw każdego i każdej z nas.
W czasie konferencji opowiedzieliśmy o sprawach, jakie zgłaszały zespoły Inicjatywy do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w bardzo różnych obszarach praw.
Na koniec złożyliśmy w biurach podawczych Sejmu i Senatu nasz apel w sprawie budowania trwałych standardów wyboru RPO i wspierania skutecznej pracy tego konstytucyjnego urzędu.
Dziękujemy wszystkich osobom i organizacjom, które podpisały się pod apelem i były dziś z nami. Gorąco Was pozdrawiamy!
Szczególne ukłony dla: Akcja Demokracja, Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców, Fundacja Feminoteka, Fundacja Rodzic w mieście, Miasto Obywatelskie Lubartów, Żywa Ziemia, Green REV Institute, Maciej w spektrum, Fundacja DOM tam gdzie TY, Godność i Wsparcie Drogą i Nadzieją, Jan Gawroński – Społeczny Zastępca Rzecznika Praw Dziecka , Klub Świadomej Młodzieży przy Fundacji Autism Team, Fundacja Autism Team, Fundacja Pro Aperte i Chcemy całego życia.
Inicjatywę „Dbamy o standardy wyboru RPO” wspiera Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców – dziękujemy!
