W imieniu Inicjatywy „Nasz Rzecznik” oraz w imieniu organizacji społecznych działających na rzecz standardów państwa i przejrzystości życia publicznego, 24 czerwca 2026 r., dzień po zakończeniu procedury zgłaszania osób kandydujących na urząd RPO, zwróciliśmy się do Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego oraz Przewodniczącego Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Pawła Śliza w sprawie organizacji wysłuchań publicznych w Parlamencie oraz dochowania najwyższej staranności na kolejnych etapach wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich.

Oto treść złożonych 24 czerwca pism:

 

Łódź, dn. 24 czerwca 2026 r.

 

 

Szanowny Pan Włodzimierz Czarzasty

Marszałek Sejmu RP

 

 

Szanowny Panie Marszałku,

 

w imieniu Inicjatywy „Nasz Rzecznik”, realizującej obywatelską misję ochrony standardów wyboru i niezależności urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich – koalicji 169 organizacji społecznych, która współpracuje z Biurem RPO w obronie praw człowieka i zasad równego traktowania, oraz w imieniu organizacji społecznych działających na rzecz standardów państwa i przejrzystości życia publicznego, zwracamy się do Pana Marszałka w następujących kwestiach:

 

• Na wstępie pragniemy podziękować Panu Marszałkowi za odpowiedź na nasze pismo dotyczące organizacji wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Z uznaniem przyjmujemy wyrażone w piśmie dostrzeżenie roli społeczeństwa obywatelskiego w procesach dotyczących funkcjonowania instytucji publicznych oraz skierowanie przez Pana Marszałka pisma do Przewodniczącego Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP, Pana Pawła Śliza, w sprawie organizacji wysłuchania publicznego w Parlamencie. Pragniemy jednocześnie zauważyć, że w dniu 21 maja br. złożyliśmy za pośrednictwem Biura Podawczego Sejmu RP (oraz Biura Podawczego Senatu RP) „Apel organizacji społecznych w sprawie standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich”, podpisany przez ponad 160 podmiotów działających na rzecz ochrony praw człowieka, równego traktowania, przejrzystości życia publicznego oraz praworządności. Wśród podnoszonych w Apelu postulatów znalazły się m.in. publiczne wysłuchania osób kandydujących w Sejmie i Senacie, z udziałem społeczeństwa obywatelskiego oraz wybór osoby gwarantującej niezależność, doświadczenie i najwyższe standardy etyczne;

 

• W związku z powyższym uprzejmie prosimy o informację, czy Pan Marszałek uzyskał odpowiedź od Przewodniczącego sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w kwestii organizacji wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Będziemy wdzięczni za przekazanie, za pośrednictwem Sekretariatu Pana Marszałka, informacji o podjętych ustaleniach, w tym o planowanym terminie lub terminach przeprowadzenia takich wysłuchań;

 

• Z uwagą obserwujemy również proces zgłaszania kandydatur. W związku ze zgłoszeniem kandydatury Pana Adama Borowskiego na urząd RPO i na podstawie przeprowadzonych analiz w oparciu o publicznie dostępne informacje, wyrażamy wątpliwości dotyczące spełniania przez kandydata ustawowego wymogu wyróżniania się wiedzą prawniczą. Mając na względzie znaczenie urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich dla ochrony praw i wolności obywatelskich, zwracamy się z prośbą o dołożenie szczególnej staranności przy weryfikacji kandydatur pod kątem spełniania wszystkich wymogów określonych w ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r., poz. 1264). Zgodnie z treścią ww. ustawy, Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na swe walory moralne i wrażliwość społeczną;

 

• Zwracamy się ponadto z uprzejmą prośbą o udostępnienie pełnej listy osób zgłoszonych na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z uzasadnieniami zgłoszeń złożonymi przez podmioty uprawnione do ich przedstawienia;

 

• W załączeniu przekazujemy również apel podpisany przez 3510 osób, które podzielają przekonanie, że wybór Rzecznika Praw Obywatelskich powinien odbywać się z poszanowaniem najwyższych standardów transparentności, merytorycznej oceny kandydatur oraz odpowiedzialności za jakość życia publicznego.

 

Wybór RPO jest decyzją o fundamentalnym znaczeniu dla ochrony praw i wolności obywatelskich oraz dla zaufania obywateli do instytucji państwa. Dlatego tak ważne jest, aby wszystkie etapy postępowania zostały przeprowadzone z najwyższą starannością, w sposób transparentny, umożliwiający społeczną kontrolę procesu oraz rzetelną ocenę kandydatur pod kątem spełniania ustawowych wymogów.

 

Pozostajemy do dyspozycji Pana Marszałka i Państwa.

 

Z wyrazami szacunku,

 

w imieniu organizacji społecznych zaangażowanych w obywatelski monitoring standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich,

Anna Duniewicz, koordynatorka Inicjatywy „Nasz Rzecznik”

 

Łódź, dn. 24 czerwca 2026 r.

 

Szanowny Pan Paweł Śliz

Przewodniczący Komisji Sprawiedliwości

i Praw człowieka Sejmu RP

 

 

Szanowny Panie Przewodniczący,

 

w imieniu Inicjatywy „Nasz Rzecznik”, realizującej obywatelską misję ochrony standardów wyboru i niezależności urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich – koalicji 169 organizacji społecznych, która współpracuje z Biurem RPO w obronie praw człowieka i zasad równego traktowania, oraz w imieniu organizacji społecznych działających na rzecz standardów państwa i przejrzystości życia publicznego, zwracamy się do Pana Przewodniczącego
w następujących kwestiach:

 

• Na wstępie pragniemy zaznaczyć, że dn. 28 kwietnia br. skierowaliśmy do Marszałka Sejmu RP, Pana Włodzimierza Czarzastego, oficjalne pismo dotyczące organizacji w polskim Parlamencie wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich, z udziałem przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego.
  Z przekazanej nam korespondencji wynika, że dn. 12 maja 2026 r. Marszałek Sejmu, Pan Włodzimierz Czarzasty, skierował pismo do Pana Przewodniczącego o rozważenie zorganizowania przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP takiego wysłuchania wysłuchania;

 

• Pragniemy jednocześnie zauważyć, że w dniu 21 maja br. złożyliśmy za pośrednictwem Biura Podawczego Sejmu RP (oraz Biura Podawczego Senatu RP) „Apel organizacji społecznych w sprawie standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich”, podpisany przez ponad 160 podmiotów działających na rzecz ochrony praw człowieka, równego traktowania, przejrzystości życia publicznego oraz praworządności. Wśród podnoszonych w Apelu postulatów znalazły się m.in. publiczne wysłuchania osób kandydujących w Sejmie i Senacie, z udziałem społeczeństwa obywatelskiego oraz wybór na urząd RPO osoby gwarantującej niezależność, doświadczenie i najwyższe standardy etyczne;

 

• W związku z powyższym uprzejmie prosimy o informację o podjętych ustaleniach,
  w tym o planowanym terminie lub terminach przeprowadzenia wysłuchań publicznych w Parlamencie;

 

• Zwracamy się również z uprzejmą prośbą o przekazanie informacji o terminie najbliższego posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, podczas którego będą rozpatrywane i opiniowane zgłoszone kandydatury na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Informacja ta pozwoli przedstawicielom organizacji społecznych zainteresowanych przebiegiem procedury wyboru aktywnie uczestniczyć w obradach i śledzić ich przebieg;

 

• Z uwagą obserwujemy również proces zgłaszania kandydatur. W związku ze zgłoszeniem kandydatury Pana Adama Borowskiego na urząd RPO i na podstawie przeprowadzonych analiz w oparciu o publicznie dostępne informacje, wyrażamy wątpliwości dotyczące spełniania przez kandydata ustawowego wymogu wyróżniania się wiedzą prawniczą. Mając na względzie znaczenie urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich dla ochrony praw i wolności obywatelskich, zwracamy się z prośbą
  o dołożenie szczególnej staranności przy weryfikacji kandydatur pod kątem spełniania wszystkich wymogów określonych w ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r., poz. 1264). Zgodnie z treścią ww. ustawy, Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na swe walory moralne i wrażliwość społeczną;

 

• Zwracamy się ponadto z uprzejmą prośbą o udostępnienie pełnej listy osób zgłoszonych na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z uzasadnieniami zgłoszeń złożonymi przez podmioty uprawnione do ich przedstawienia;

 

• W załączeniu przekazujemy również apel podpisany przez 3510 osób, które podzielają przekonanie, że wybór Rzecznika Praw Obywatelskich powinien odbywać się
  z poszanowaniem najwyższych standardów transparentności, merytorycznej oceny kandydatur oraz odpowiedzialności za jakość życia publicznego.

 

Wybór RPO jest decyzją o fundamentalnym znaczeniu dla ochrony praw i wolności obywatelskich oraz dla zaufania obywateli do instytucji państwa. Dlatego tak ważne jest, aby wszystkie etapy postępowania zostały przeprowadzone z najwyższą starannością, w sposób transparentny, umożliwiający społeczną kontrolę procesu oraz rzetelną ocenę kandydatur pod kątem spełniania ustawowych wymogów.

 

Pozostajemy do Pana i Państwa dyspozycji.

 

Z wyrazami szacunku,

 

w imieniu organizacji społecznych zaangażowanych w obywatelski monitoring standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich,

Anna Duniewicz, koordynatorka Inicjatywy „Nasz Rzecznik”

 

 

Inicjatywę na rzecz najwyższych standardów wyboru RPO wspiera Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców.