Spotkanie Zespołu Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości 19 października 2026

Anna Duniewicz
  • Mimo że wskutek protestu organizacji praw człowieka MSWiA wycofało się z części skandalicznych propozycji zmian w Kodeksie karnym, w Polsce wciąż istnieje ryzyko karania za niesienie pomocy humanitarnej;
  • Podczas „naszrzecznikowej” sesji „Nasze rewolucje: Oddolny aktywizm w dystopijnym świecie”, która odbędzie się 12 grudnia na dorocznym Zlocie obrończyń i obrońców praw człowieka, opowiemy m.in. o ratowaniu ludzi na polsko-białoruskiej granicy i samopomocowych inicjatywach ukraińskich organizacji w Polsce;
  • Wielomiesięczne, a czasem wieloletnie oczekiwanie na decyzje w sprawach zezwoleń na pobyt cudzoziemców w Polsce; nienawistne narracje w przestrzeni publicznej wymierzone w osoby z doświadczeniem uchodźstwa i migracji, które napędzają przemoc w internecie i na ulicach; nagminne odmowy wpisywania ewakuacji przed wojną jako celu wjazdu, co uniemożliwia uchodźczyniom i uchodźcom z Ukrainy ubieganie się o status UKR, czyli ochronę czasową w Polsce – to jedne ze spraw, jakie Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości przedstawi Rzeczniczce Praw Obywatelskich podczas spotkania RPO z Inicjatywą „Nasz Rzecznik” 30 października br.

 

– Takie m.in. tematy podjął na zdalnym spotkaniu 19 października Zespół Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości. Ustaliliśmy, że w rozmowie z Rzeczniczką Praw Obywatelskich i przedstawiciel)k)ami Biura RPO delegacja Zespołu zasygnalizuje następujące kwestie:

1) Problemy z dostępem dzieci z Ukrainy do świadczenia 800+ (Fundacja AB Show)

2) Karta pobytu CUKR

  • Rozbieżne informacje na portalu MOS i stronach urzędów wojewódzkich dotyczące terminu składania wniosków o kartę CUKR
  • Problem z rejestracją posiadaczy karty CUKR w urzędach pracy jako osób bezrobotnych. Urząd Pracy potwierdził brak takiej możliwości. Prośba o interwencję (Fundacja Dom tam, gdzie Ty)

3) Przewlekłość postępowań pobytowych

  • Wielomiesięczne, a nawet wieloletnie oczekiwanie na decyzje w sprawach zezwoleń na pobyt
  • Negatywne konsekwencje przewlekłości postępowań dla cudzoziemców i ich rodzin
  • Zwrócenie się do Rzecznika Praw Obywatelskich o wsparcie inicjatywy mającej na celu skrócenie czasu oczekiwania na decyzje pobytowe

4) Nienawistne narracje w przestrzeni publicznej, których będzie coraz więcej, im bliżej do wyborów (Stowarzyszenie Nigdy Więcej – ostatni raport pt. „To jest polska ławka” oraz opracowanie Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent).

5) Kwestia odmów wpisywania ewakuacji przed wojną jako celu wjazdu, co skutkuje niemożnością ubiegania się o status UKR, czyli ochronę czasową w Polsce (Rubikus UA lub Right to Protection).

W przyszłym tygodniu, 28 października, czeka nas też zdalne spotkanie z Rzeczniczką Praw Dziecka i przedstawiciel(k)ami Biura RPD. Tematy, które podejmie delegacja Zespołu, obejmują m.in.:

  • Opóźnienia i liczne błędy w naliczeniu 800+ dla rodzin posiadających obywatelstwo państw trzecich; zapytanie o spotkanie z prezesem ZUS w sprawie świadczenia wychowawczego (800+) dla uchodźców z Ukrainy;
  • Utrata statusu UKR od 1 września br.;
  • Uwagi do procedowanej wówczas nowelizacji Ustawy o pomocy społecznej pod kątem odebrania rodzinom ukraińskim korzystającym z ochrony czasowej prawa do pomocy w postaci pracy socjalnej, np. wsparcia asystenta rodziny. Dodatkowo: utrata prawa do pomocy w postaci interwencji kryzysowej;
  • Łamanie praw dziecka na granicy polsko-białoruskiej;
  • Raport Stowarzyszenia Nigdy Więcej pt. „To jest polska ławka” – o przejawach ksenofobicznej wrogości wobec dzieci i młodzieży.

 

Kolejne spotkanie Zespołu Praw Osób Uchodźczych, Migranckich i Mniejszości zaplanowaliśmy na 23 listopada (poniedziałek) o godz. 18:00.

 

Ważne:

  • Wytyczne RPO dot. składania wniosków, petycji, zapytań do Biura RPO:

https://formularze.brpo.gov.pl/formularz_wniosek_ogolny

https://formularze.brpo.gov.pl/content/instrukcja

https://bip.brpo.gov.pl/wniosek/index.php?formularz=dla_wnioskodawcy

Zgłoszenia w języku ukraińskim: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-yak-otrimati-dopomogu-ukraina

  • Zgłaszajmy i zachęcajmy do zgłaszania przypadków naruszania praw dzieci i młodzieży oraz postulaty i wnioski do Biura Rzecznika Praw Dziecka:

https://brpd.gov.pl/kontakt/

  • Praktyczny przewodnik, jak zgłaszać przestępstwa motywowane uprzedzeniami:

https://czulent.pl/jak-zglaszac-przestepstwa-motywowane-uprzedzeniami-praktyczny-przewodnik/