21 maja 2026 złożyliśmy w biurach podawczych Sejmu i Senatu Apel do parlamentarzystów i parlamentarzystek o dochowanie najwyższych standardów w procedurze wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich i zapewnienie Biuru RPO środków umożliwiających skuteczne działanie. Apel podpisało ponad 160 organizacji społecznych działających na rzecz praw człowieka, równego traktowania, przejrzystości życia publicznego, poszanowania zasad praworządności i wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego.
Treść apelu, nasze postulaty i listę sygnatariuszy znajdziecie na stronie:
W apelu zwracamy się do polskiego Parlamentu o:
- odpowiedzialne i przemyślane wysuwanie kandydatur na urząd RPO
Niezależnie od tego, kto aktualnie sprawuje władzę, RPO zawsze powinien stać po stronie ludzi, a nie jakiejkolwiek formacji politycznej.
- organizację merytorycznych, dostępnych, szeroko nagłośnionych i transmitowanych wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich w Parlamencie
28 kwietnia Inicjatywa „Nasz Rzecznik” wystąpiła do Marszałka Sejmu i Marszałkini Senatu o organizację wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd RPO w Parlamencie, z możliwością zadawania pytań osobom kandydującym i poznania ich wizji sprawowania urzędu. Cieszy bardzo pozytywny odbiór apelu przez Marszałków obu izb.
- dokonanie odpowiedzialnego wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich, w oparciu o rzetelne wysłuchania publiczne i merytoryczne przesłanki
W demokratycznym państwie obywatele i obywatelki muszą widzieć, że mają do czynienia z rzeczywistym wyborem, nie polityczną nominacją, i że osoby, które ubiegają się o najwyższe stanowiska, odznaczają się najwyższymi standardami, doświadczeniem i wiedzą.
- sprawne przeprowadzenie procesu wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich, z poszanowaniem powagi i znaczenia urzędu
Mamy nadzieję, że nie powtórzy się scenariusz sprzed pięciu lat, kiedy Parlament dokonał wyboru Rzecznika dopiero przy szóstej próbie jego wyłonienia. Liczymy, że na urząd RPO zostanie wybrana osoba, która łączy najwyższe kompetencje i doświadczenie z niezależnością i autentyczną społeczną wrażliwością. Transparentny, zrozumiały proces wyboru RPO wzmocni zaufanie zwykłych ludzi do instytucji państwa.
- wpisanie procedury wysłuchania publicznego osób kandydujących na urząd RPO do Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Istnieją już pozytywne doświadczenia takich wysłuchań – na Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, szefa Krajowego Biura Wyborczego i Prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Propozycja zmiany uregulowania wysłuchań publicznych wpłynęła do Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych Sejmu jeszcze za kadencji poprzedniego Marszałka.
- zagwarantowanie odpowiedniego finansowania Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, by zapewnić jego skuteczne działanie w obronie praw każdego i każdej z nas.
Do apelu mogą dołączać kolejne organizacje społeczne.
Piszcie na adres anna.duniewicz@naszrzecznik.pl
Inicjatywę wspiera Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców – dziękujemy!
