- Zmniejszenie o 75% dotacji z budżetu państwa dla PFRON w 2027 r. w stosunku do roku 2026, niższe o ponad 223,8 mln zł (rok do roku) środki na programy asystencji osobistej, o 75,2% niższe środki na programy opieki wytchnieniowej – takie cięcia uderzą w osoby z niepełnosprawnościami i ich bliskich w 2027 roku. Według analiz Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami oznacza to:
– brak środków na kolejny rok dla ok. 550 projektów i 90 placówek bądź cięcia we wszystkich realizowanych projektach PFRON sięgające 20%,
– brak pieniędzy na 3,7 mln godzin rocznej pracy asystenckiej.
[Aktualizacja: Mimo krytycznych uwag strony społecznej, Komisja Polityki Społecznej i Rodziny 22 X pozytywnie zaopiniowała projekt ustawy budżetowej na kolejny rok, w zakresie ograniczenia finansowania usług dla osób z niepełnosprawnościami.]
- Nasze postulaty dotyczące reformy orzecznictwa, uzupełnione o kwestie zgłaszane podczas spotkania Zespołu Praw Osób z Niepełnosprawnościami 20 października; wprowadzenie systemowych rozwiązań w zakresie mieszkalnictwa ze wsparciem dla każdej osoby z niepełnosprawnością tego potrzebującej oraz likwidacja pułapki rentowej – to tematy, które podejmiemy podczas spotkania z Rzeczniczką Praw Obywatelskich 30 października br. W imieniu Zespołu Praw Osób z Niepełnosprawnościami głos zabiorą: Roman Szacki (Godność i Wsparcie Drogą i Nadzieją), Alicja Loranc (Fundacja Po mojemu, Porozumienie Autyzm Polska) oraz koordynatorka Zespołu Anna Wróblewska (Fundacja Blind&Proud). Anna Wróblewska ponownie uczuli też RPO w kwestii problemów ze świadczeniem wspierającym, zgłaszanych przez organizacje wspierające osoby z niepełnosprawnością wzroku w kontekście niesatysfakcjonującego nas pisma z 23 września 2026 r.
- Podczas organizowanego przez PFON 12. Kongresu Osób z Niepełnosprawnościami o godz. 14.30 odbędzie się sesja o pułapce rentowej, której gospodarzem jest Fundacja Blind&Proud. Link do zapisów Na Kongres: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeFXAbRsn3Gvly924OwCmNhEjVs7ePWp1r8acWLw7IJbfEvAw/viewform
Program Kongresu dostępny jest na stronie:
https://pfon.org/program-12-kongresu-osob-z-niepelnosprawnosciami
Kierunek postulowanych zmian prawnych dotyczących zniesienia pułapki rentowej popiera m.in. Związek Województw RP: https://polskieregiony.pl/zarzad-zwiazku-wojewodztw-rp-apeluje-o-likwidacje-pulapki-rentowej/
- Potrzeby i rozwiązania służące poprawie codziennego życia osób z niepełnosprawnością niewidoczną, w tym tzw. pacjentów niewspółpracujących i osób ze stomią – o tym mówiliśmy podczas konferencji „Standardy w Obronie Godności – systemowy model postępowania służb publicznych wobec osób z niepełnosprawnością niewidoczną i neuroatypowością”, którą 15 października zorganizowali w Senacie RP Fundacja Probare oraz Przewodniczący Senackiego Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju senator Krzysztof Kwiatkowski.
Społeczny Zastępca RPD Jan Gawroński i przedstawicielka Fundacji Autism Team Sylwia Kowalska mówili o barierach w dostępie do ochrony zdrowia dla osób w spektrum autyzmu. Koordynatorka Inicjatywy „Nasz Rzecznik” podsumowała badanie ankietowe przeprowadzone wśród rodzin tzw. pacjentów niewspółpracujących przez AUTYZM POLSKA Fundację Pomocy Osobom Autystycznym we współpracy z Inicjatywą „Nasz Rzecznik”. Badanie w ramach kampanii społecznej „Niewidzialny pacjent” dotyczyło barier w dostępie do świadczeń zdrowotnych dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami i neurowyzwaniami, o wysokiej potrzebie wsparcia w codziennych funkcjonowaniu, które nie są w stanie współpracować podczas standardowych badań i procedur medycznych.
Anna Duniewicz podjęła też temat niezaopiekowanych systemowo osób ze stomią. Mocno wybrzmiały też potrzeby osób głuchych oraz z niepełnosprawnością wzroku.
- 20 października w Biurze RPO odbyło się seminarium „Dostępność produktów i usług dla konsumentów ze szczególnymi potrzebami w świetle prawa unijnego”. Ekspercki udział działające z nami Hanna Pasterny i Sylwia Kowalska.
Relacja z konferencji i link do transmisji na BIP RPO:
– Tym kwestiom poświeciliśmy najwięcej uwagi podczas spotkania Zespołu Praw Osób z Niepełnosprawnościami Inicjatywy „Nasz Rzecznik” 20 października 2026.
Dwa dni później, 22 października, odbyło się posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, na której zaplanowano dyskusję nad projektem ustawy budżetowej na kolejny rok. Mimo krytycznych uwag strony społecznej, Komisja pozytywnie zaopiniowała cięcia budżetowe w finansowaniu usług dla osób z niepełnosprawnościami.
Nie zgadzamy się, by:
· dotacja z budżetu państwa do PFRON w 2027 r. była niższa o ok. 75% niż w roku 2026 (czyli o ponad 488,4 mln zł),
· środki na programy resortowe w Funduszu Solidarnościowym były w 2027 r. zmniejszone w stosunku do roku 2026 o ok. 486,8 mln zł (tj. o ok. 24%), w tym:
· środki na programy asystencji osobistej były niższe rok do roku o ponad 223,8 mln zł,
· środki na programy opieki wytchnieniowej były w 2027 r. niższe od tegorocznych o ok. 218,3 mln zł (tj. aż o 75,2%).
Podczas spotkania członkinie i członkowie zespołu dzielili się uwagami dotyczącymi reformy systemu orzekania o niepełnosprawności Barbara Kucharska (Klub Tarcza) chciałaby, aby w przypadku osób dorosłych z cukrzycą typu I (uszkodzenie trzustki) z 10-letnim stażem chorobowym, orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności były wydawane automatycznie na stałe (zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego). Jej zdaniem dzieci do 13. r. ż. z cukrzycą typu I lub innym stanem przewlekłym powinny otrzymywać wsparcie finansowe na zasadzie świadczenia pielęgnacyjnego, a rodzice sprawujący opiekę powinni móc zarabiać, bez względu na to, czy przeszli na nowe, czy pozostają na „starych zasadach”.
„Moja córka ma 13 lat, a byliśmy na ośmiu komisjach.” Koszty takich postępowań orzeczniczych są ogromne, zarówno dla budżetu państwa, jak i dla rodzin OzN – mówiła Anna Ciepał. „W obecnym systemie orzecznictwa „udoroślamy” dzieci, które skończyły 16. r. ż. i z prawnego punktu widzenia nie są jeszcze dorosłe. Dzieci po 16 r.ż. są często uzdrawiane z powodów czysto ekonomicznych”.
Samorzecznik Maciej Ryszawy (Fundacja ALEKlasa) podkreślał, że potrzebne są jasne kryteria orzekania, by nie było możliwości subiektywnej oceny lekarza orzecznika.
Kolejne spotkanie Zespołu Praw Osób z Niepełnosprawnościami zaplanowaliśmy na 25 listopada o godz. 17:30.
Ważne:
- Wytyczne RPO dot. składania wniosków, petycji, zapytań do Biura RPO:
https://formularze.brpo.gov.pl/formularz_wniosek_ogolny
https://formularze.brpo.gov.pl/content/instrukcja
https://bip.brpo.gov.pl/wniosek/index.php?formularz=dla_wnioskodawcy
Zgłoszenia w języku ukraińskim: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-yak-otrimati-dopomogu-ukraina
- Zgłaszajmy i zachęcajmy do zgłaszania przypadków naruszania praw dzieci i młodzieży oraz postulaty i wnioski do Biura Rzecznika Praw Dziecka:
- Praktyczny przewodnik, jak zgłaszać przestępstwa motywowane uprzedzeniami:
https://czulent.pl/jak-zglaszac-przestepstwa-motywowane-uprzedzeniami-praktyczny-przewodnik/
