Pierwsze spotkanie Zespołu Praw Osób Starszych, 15 września 2026

Anna Duniewicz
  • Po 60. urodzinach najpierw tracisz nazwisko, a potem imię. Kiedy trafiasz na listę do DPS-u, zostajesz na zawsze Halinką. A przecież okres starości nie jest powrotem do dzieciństwa, tylko kolejnym etapem rozwoju w życiu człowieka.
  • Ponad 80% osób w wieku 60+ doświadcza protekcjonalnej komunikacji – „dziadurzenia”. Taka komunikacja nosi znamiona dyskryminacji. O polskim ageizmie i dziadurzeniu piszemy na stronach www.4czerwca.org i dziadurzenie.org – mówi Magdalena Skrzydlewska, prezeska Stowarzyszenia Forum 4 Czerwca.
  • Media kreują dwa skrajne wizerunki osoby starszej: z jednej strony osoba niesamodzielna i nierzadko roszczeniowa, z drugiej – osiemdziesięciolatek, który przebiegł maraton. Oba są szkodliwe.
  • Jestem córką 88-letniej kobiety z chorobą otępienną. Doświadczam na własnej skórze, jak bardzo system jest nieprzygotowany do wspierania osób w zaawansowanym wieku, opiekujących się starszymi, schorowanymi rodzicami – mówi Agnieszka Łuczak, była Pełnomocniczka ds. Równego Traktowania w Łodzi, związana z Forum 4 Czerwca.
  • Pracuję na politechnice z osobami po udarach. Starsza osoba wychodzi ze szpitala i nie ma dokąd się udać. Prowadząc zajęcia z opiekunami osób starszych zdałem sobie sprawę, że państwo nic im nie oferuje. Trudno się dziwić, że to środowisko mówi o reinstytucjonalizacji – Sylwester Pyrka z ruchu Godność i Wsparcie Drogą i Nadzieją.

 

– Za nami pierwsze, inspirujące spotkanie Zespołu Praw Osób Starszych, które odbyło się zdalnie 15 września. Pod kierunkiem koordynatorki Zespołu, Anny Szalast, mapowaliśmy kierunki działań i najważniejsze kwestie, jakimi w najbliższym czasie chcemy się zająć. Mówiliśmy też o uwarunkowaniach prawnych, w jakich funkcjonują w Polsce osoby starsze. Rozmawiając o dziadurzeniu, wpadliśmy na pomysł na kampanię społeczną z okazji Dnia Babci i Dnia Dziadka, o której więcej niebawem.

Językowy savoir-vivre wobec osób starszych

Grafika: https://www.4czerwca.org/

 

Koordynatorka Zespołu przedstawiła wniosek do RPO, złożony w sierpniu, który dotyczył bonu senioralnego w ustawie o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej z 11 czerwca 2026 r. Anna Szalast przekonywała, że zapisy ustawy de facto nagradzają gminy, które nie wywiązywały się ze swojego obowiązku wspierania osób starszych, a karzą samorządy, które od lat przeznaczają rosnące kwoty na świadczenie i rozwój usług. Wsparcie zatem nie trafi w miejsca, gdzie rozpoznawane i wykazywane są potrzeby osób starszych. Anna Szalast omówiła też (i przekazała Zespołowi po spotkaniu) opracowane przez nią zestawienie krajowych aktów prawnych, regulujących prawa osób starszych w różnych sektorach, które będzie ważnym punktem odniesienia dla Zespołu.

 

Następne spotkanie zaplanowaliśmy na 22 października, godz. 17:30.

 

Ważne:

  • Wytyczne RPO dot. składania wniosków, petycji, zapytań do Biura RPO:

https://formularze.brpo.gov.pl/formularz_wniosek_ogolny

https://formularze.brpo.gov.pl/content/instrukcja

https://bip.brpo.gov.pl/wniosek/index.php?formularz=dla_wnioskodawcy

 

Zgłoszenia w języku ukraińskim: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-yak-otrimati-dopomogu-ukraina

 

  • Odpowiedzi Sylwii Gregorczyk-Abram na pytania w naszym kwestionariuszu pytań do osób kandydujących na urząd RPO:

https://naszrzecznik.pl/odpowiedzi-kandydatki-na-urzad-rpo-mec-sylwii-gregorczyk-abram-na-pytania-z-formularza-inicjatywy-nasz-rzecznik/

  • Podsumowanie parlamentarnego wysłuchania kandydatów na RPO 14 lipca:

https://naszrzecznik.pl/parlamentarne-przesluchanie-publiczne-kandydatow-na-rpo-14-lipca-2026-r/

 

  • Szkolenie pt. „Hejt, chamstwo czy przestępstwo? Jak rozpoznać, zabezpieczyć i skutecznie zgłosić przestępstwo motywowane uprzedzeniami”.

 

Szkolenie dla organizacji Inicjatywy „Nasz Rzecznik” poprowadziła Joanna Grabarczyk-Anders – ekspertka w obszarze przestępstw motywowanych uprzedzeniami, mowy nienawiści oraz bezpieczeństwa cyfrowego, przewodnicząca Zespołu doradców przy Prokuratorze Generalnym ds. przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami.

 

„Jak rozpoznać, zabezpieczyć i skutecznie zgłosić przestępstwo motywowane uprzedzeniami” – szkolenie Joanny Grabarczyk-Anders, 14 września 2026

 

Praktyczny przewodnik, jak zgłaszać przestępstwa motywowane uprzedzeniami:

https://czulent.pl/jak-zglaszac-przestepstwa-motywowane-uprzedzeniami-praktyczny-przewodnik/